MathGreece

Α΄ Δημοτικού

Τυπολόγιο: Μαθηματικά Α΄ Δημοτικού

Όλοι οι τύποι και οι βασικοί κανόνες της ύλης Μαθηματικά Α΄ Δημοτικού, μάθημα-μάθημα. Περιλαμβάνεται μόνο η διδακτέα ύλη του σχολικού έτους 2026–27, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΙΕΠ.

Εδώ βλέπεις συνοπτικά τους τύπους και τους κανόνες. Πάτα τον τίτλο ενός μαθήματος για να ανοίξει η σελίδα του με την πλήρη θεωρία, παραδείγματα και συχνά λάθη.

1. Οι αριθμοί μέχρι το 5 – Χώρος και σχήματα

Προσανατολισμός στον χώροΠλήρης θεωρία →

Να λέει πού βρίσκεται κάτι: πάνω – κάτω, μπροστά – πίσω, μέσα – έξω, δεξιά – αριστερά, ανάμεσα.

Γεωμετρικά σχήματαΠλήρης θεωρία →

Κύκλος: στρογγυλός, χωρίς γωνίες. Μοιάζει με ρόδα, με πιάτο, με ρολόι τοίχου.

Τρίγωνο: έχει 3 πλευρές και 3 γωνίες.

Τετράγωνο: έχει 4 πλευρές, όλες ίσες.

Ορθογώνιο: έχει 4 πλευρές, δύο μακριές και δύο πιο κοντές. Μοιάζει με πόρτα ή με βιβλίο.

Σύγκριση και εκτίμηση ποσοτήτωνΠλήρης θεωρία →

Για να δούμε ποια ομάδα έχει περισσότερα, ταιριάζουμε ένα με ένα. Η ομάδα όπου περισσεύουν πράγματα έχει περισσότερα.

Αν δεν περισσεύει τίποτα, οι δύο ομάδες είναι ίσες.

Οι αριθμοί από το 1 έως το 5Πλήρης θεωρία →

Κάθε αριθμός δείχνει πόσα είναι: 1 ●, 2 ● ●, 3 ● ● ●, 4 ● ● ● ●, 5 ● ● ● ● ●.

Μετράμε ένα ένα, δείχνοντας κάθε πράγμα μόνο μία φορά. Ο τελευταίος αριθμός που λέμε είναι το πλήθος.

Αρίθμηση, ανάγνωση και γραφή των αριθμών (I)Πλήρης θεωρία →

Οι αριθμοί έχουν σειρά: 1, 2, 3, 4, 5. Κάθε αριθμός είναι ένα παραπάνω από τον προηγούμενο.

Κάθε αριθμός έχει το όνομά του και το σημάδι του: ένα 1, δύο 2, τρία 3, τέσσερα 4, πέντε 5.

Αρίθμηση, ανάγνωση και γραφή των αριθμών (II)Πλήρης θεωρία →

Όταν μετράμε προς τα μπρος, οι αριθμοί μεγαλώνουν: 1, 2, 3, 4, 5.

Όταν μετράμε ανάποδα, οι αριθμοί μικραίνουν: 5, 4, 3, 2, 1. Όπως στην εκτόξευση ενός πυραύλου.

Πρόσθεση και ανάλυση των αριθμών μέχρι το 5 (Ι)Πλήρης θεωρία →

Όταν ενώνουμε δύο ομάδες, βρίσκουμε πόσα είναι όλα μαζί. Αυτό λέγεται πρόσθεση.

Κάθε αριθμός φτιάχνεται με πολλούς τρόπους. Το 5 είναι 4 και 1, είναι 3 και 2, είναι 2 και 3, είναι 1 και 4.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Προσανατολισμός στον χώρο: Να λέει πού βρίσκεται κάτι: πάνω – κάτω, μπροστά – πίσω, μέσα – έξω, δεξιά – αριστερά, ανάμεσα.

Γεωμετρικά σχήματα: Κύκλος: στρογγυλός, χωρίς γωνίες. Μοιάζει με ρόδα, με πιάτο, με ρολόι τοίχου.

Σύγκριση και εκτίμηση ποσοτήτων: Για να δούμε ποια ομάδα έχει περισσότερα, ταιριάζουμε ένα με ένα. Η ομάδα όπου περισσεύουν πράγματα έχει περισσότερα.

Οι αριθμοί από το 1 έως το 5: Κάθε αριθμός δείχνει πόσα είναι: 1 ●, 2 ● ●, 3 ● ● ●, 4 ● ● ● ●, 5 ● ● ● ● ●.

Αρίθμηση, ανάγνωση και γραφή των αριθμών (I): Οι αριθμοί έχουν σειρά: 1, 2, 3, 4, 5. Κάθε αριθμός είναι ένα παραπάνω από τον προηγούμενο.

Αρίθμηση, ανάγνωση και γραφή των αριθμών (II): Όταν μετράμε προς τα μπρος, οι αριθμοί μεγαλώνουν: 1, 2, 3, 4, 5.

Πρόσθεση και ανάλυση των αριθμών μέχρι το 5 (Ι): Όταν ενώνουμε δύο ομάδες, βρίσκουμε πόσα είναι όλα μαζί. Αυτό λέγεται πρόσθεση.

2. Πρόσθεση και ανάλυση αριθμών μέχρι το 5 – Οι αριθμοί μέχρι το 10

Σύγκριση μεγεθώνΠλήρης θεωρία →

Για το ύψος λέμε ψηλό – χαμηλό.

Για το μήκος λέμε μακρύ – κοντό.

Για το πλάτος λέμε πλατύ – στενό.

Βάζω τα δύο πράγματα δίπλα δίπλα, να ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Όποιο προεξέχει είναι το πιο μακρύ ή το πιο ψηλό.

Οι αριθμοί από το 6 μέχρι το 10 (I)Πλήρης θεωρία →

Μετά το 5 συνεχίζουμε: 6 έξι, 7 επτά, 8 οκτώ, 9 εννιά, 10 δέκα.

Βοηθά να σκεφτόμαστε το 5 και κάτι ακόμα: το 6 είναι 5 και 1, το 7 είναι 5 και 2, το 8 είναι 5 και 3, το 9 είναι 5 και 4, το 10 είναι 5 και 5.

Οι αριθμοί από το 6 μέχρι το 10 (II)Πλήρης θεωρία →

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Κάθε αριθμός είναι ένα παραπάνω από τον προηγούμενο.

Ανάποδα: 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1.

Σύγκριση αριθμών – Τα σύμβολα =, > και <Πλήρης θεωρία →

= «είναι ίσο με»: 5 = 5.

> «είναι μεγαλύτερο από»: 8 > 5.

< «είναι μικρότερο από»: 3 < 7.

Το σύμβολο μοιάζει με ανοιχτό στόμα που θέλει να φάει το περισσότερο. Ανοίγει πάντα προς τον μεγαλύτερο αριθμό.

Πρόσθεση και ανάλυση των αριθμών μέχρι το 5 (ΙΙ)Πλήρης θεωρία →

Το 2 είναι 1 και 1.

Το 3 είναι 2 και 1, ή 1 και 2.

Το 4 είναι 3 και 1, 2 και 2, ή 1 και 3.

Το 5 είναι 4 και 1, 3 και 2, 2 και 3, ή 1 και 4.

Γραφή της πρόσθεσης με τη χρήση συμβόλωνΠλήρης θεωρία →

Αντί για «και» γράφουμε + (συν).

Αντί για «κάνουν» γράφουμε = (ίσον).

ΠροβλήματαΠλήρης θεωρία →

Μια μικρή ιστορία με αριθμούς και μια ερώτηση.

1. Ακούω ή διαβάζω την ιστορία. 2. Βρίσκω τι ρωτάει. 3. Ζωγραφίζω ή δείχνω με τα δάχτυλα. 4. Γράφω την πράξη. 5. Λέω την απάντηση.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Σύγκριση μεγεθών: Για το ύψος λέμε ψηλό – χαμηλό.

Οι αριθμοί από το 6 μέχρι το 10 (I): Μετά το 5 συνεχίζουμε: 6 έξι, 7 επτά, 8 οκτώ, 9 εννιά, 10 δέκα.

Οι αριθμοί από το 6 μέχρι το 10 (II): 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Κάθε αριθμός είναι ένα παραπάνω από τον προηγούμενο.

Σύγκριση αριθμών – Τα σύμβολα =, > και <: = «είναι ίσο με»: 5 = 5.

Πρόσθεση και ανάλυση των αριθμών μέχρι το 5 (ΙΙ): Το 2 είναι 1 και 1.

Γραφή της πρόσθεσης με τη χρήση συμβόλων: Αντί για «και» γράφουμε + (συν).

Προβλήματα: Μια μικρή ιστορία με αριθμούς και μια ερώτηση.

3. Οι αριθμοί μέχρι το 20 – Αθροίσματα μέχρι το 10 – Νομίσματα

Οι αριθμοί από το 10 μέχρι το 20Πλήρης θεωρία →

Μετά το 10 συνεχίζουμε: 11 έντεκα, 12 δώδεκα, 13 δεκατρία, 14 δεκατέσσερα, 15 δεκαπέντε, 16 δεκαέξι, 17 δεκαεπτά, 18 δεκαοκτώ, 19 δεκαεννιά, 20 είκοσι.

Κάθε αριθμός από το 11 ως το 19 είναι δέκα και κάτι ακόμα.

Αθροίσματα μέχρι το 10Πλήρης θεωρία →

Ξεκινώ από τον μεγαλύτερο αριθμό και μετρώ προς τα πάνω όσα λέει ο άλλος.

Ζευγάρια που κάνουν 10: 9 + 1, 8 + 2, 7 + 3, 6 + 4, 5 + 5.

Οι τακτικοί αριθμοί – Τα διπλά αθροίσματαΠλήρης θεωρία →

Δείχνουν τη σειρά, όχι το πλήθος: πρώτος, δεύτερος, τρίτος, τέταρτος, πέμπτος, έκτος, έβδομος, όγδοος, ένατος, δέκατος.

Όταν προσθέτω έναν αριθμό με τον εαυτό του: 1 + 1 = 2, 2 + 2 = 4, 3 + 3 = 6, 4 + 4 = 8, 5 + 5 = 10.

Το ανάποδο του διπλού είναι το μισό: το μισό του 8 είναι 4, γιατί 4 + 4 = 8.

Τα νομίσματα μέχρι το 10Πλήρης θεωρία →

Πληρώνουμε με ευρώ. Το σύμβολό του είναι €.

Υπάρχουν κέρματα του 1 € και των 2 € και χαρτονομίσματα των 5 € και των 10 €.

Προσθέτω τις αξίες που γράφουν πάνω τους, όχι πόσα κομμάτια είναι.

Προσθετική ανάλυση αριθμών από το 6 μέχρι το 10Πλήρης θεωρία →

Κάθε αριθμός γράφεται ως άθροισμα δύο άλλων με πολλούς τρόπους.

Το 6, το 7, το 8 και το 9 είναι 5 και κάτι ακόμα: 6 = 5 + 1, 7 = 5 + 2, 8 = 5 + 3, 9 = 5 + 4.

ΠροβλήματαΠλήρης θεωρία →

Διαβάζω (ή ακούω) την ιστορία, βρίσκω τι ρωτάει και γράφω την πράξη.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Οι αριθμοί από το 10 μέχρι το 20: Μετά το 10 συνεχίζουμε: 11 έντεκα, 12 δώδεκα, 13 δεκατρία, 14 δεκατέσσερα, 15 δεκαπέντε, 16 δεκαέξι, 17 δεκαεπτά, 18 δεκαοκτώ, 19 δεκαεννιά, 20 είκοσι.

Αθροίσματα μέχρι το 10: Ξεκινώ από τον μεγαλύτερο αριθμό και μετρώ προς τα πάνω όσα λέει ο άλλος.

Οι τακτικοί αριθμοί – Τα διπλά αθροίσματα: Δείχνουν τη σειρά, όχι το πλήθος: πρώτος, δεύτερος, τρίτος, τέταρτος, πέμπτος, έκτος, έβδομος, όγδοος, ένατος, δέκατος.

Τα νομίσματα μέχρι το 10: Πληρώνουμε με ευρώ. Το σύμβολό του είναι €.

Προσθετική ανάλυση αριθμών από το 6 μέχρι το 10: Κάθε αριθμός γράφεται ως άθροισμα δύο άλλων με πολλούς τρόπους.

Προβλήματα: Διαβάζω (ή ακούω) την ιστορία, βρίσκω τι ρωτάει και γράφω την πράξη.

1ο Κριτήριο αξιολόγησηςΠλήρης θεωρία →

Προσανατολισμός στον χώρο: Να λέει πού βρίσκεται κάτι: πάνω – κάτω, μπροστά – πίσω, μέσα – έξω, δεξιά – αριστερά, ανάμεσα.

Γεωμετρικά σχήματα: Κύκλος: στρογγυλός, χωρίς γωνίες. Μοιάζει με ρόδα, με πιάτο, με ρολόι τοίχου.

Σύγκριση και εκτίμηση ποσοτήτων: Για να δούμε ποια ομάδα έχει περισσότερα, ταιριάζουμε ένα με ένα. Η ομάδα όπου περισσεύουν πράγματα έχει περισσότερα.

Οι αριθμοί από το 1 έως το 5: Κάθε αριθμός δείχνει πόσα είναι: 1 ●, 2 ● ●, 3 ● ● ●, 4 ● ● ● ●, 5 ● ● ● ● ●.

Αρίθμηση, ανάγνωση και γραφή των αριθμών (I): Οι αριθμοί έχουν σειρά: 1, 2, 3, 4, 5. Κάθε αριθμός είναι ένα παραπάνω από τον προηγούμενο.

Αρίθμηση, ανάγνωση και γραφή των αριθμών (II): Όταν μετράμε προς τα μπρος, οι αριθμοί μεγαλώνουν: 1, 2, 3, 4, 5.

Πρόσθεση και ανάλυση των αριθμών μέχρι το 5 (Ι): Όταν ενώνουμε δύο ομάδες, βρίσκουμε πόσα είναι όλα μαζί. Αυτό λέγεται πρόσθεση.

Σύγκριση μεγεθών: Για το ύψος λέμε ψηλό – χαμηλό.

Οι αριθμοί από το 6 μέχρι το 10 (I): Μετά το 5 συνεχίζουμε: 6 έξι, 7 επτά, 8 οκτώ, 9 εννιά, 10 δέκα.

Οι αριθμοί από το 6 μέχρι το 10 (II): 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Κάθε αριθμός είναι ένα παραπάνω από τον προηγούμενο.

Σύγκριση αριθμών – Τα σύμβολα =, > και <: = «είναι ίσο με»: 5 = 5.

Πρόσθεση και ανάλυση των αριθμών μέχρι το 5 (ΙΙ): Το 2 είναι 1 και 1.

Γραφή της πρόσθεσης με τη χρήση συμβόλων: Αντί για «και» γράφουμε + (συν).

Προβλήματα: Μια μικρή ιστορία με αριθμούς και μια ερώτηση.

Οι αριθμοί από το 10 μέχρι το 20: Μετά το 10 συνεχίζουμε: 11 έντεκα, 12 δώδεκα, 13 δεκατρία, 14 δεκατέσσερα, 15 δεκαπέντε, 16 δεκαέξι, 17 δεκαεπτά, 18 δεκαοκτώ, 19 δεκαεννιά, 20 είκοσι.

Αθροίσματα μέχρι το 10: Ξεκινώ από τον μεγαλύτερο αριθμό και μετρώ προς τα πάνω όσα λέει ο άλλος.

Οι τακτικοί αριθμοί – Τα διπλά αθροίσματα: Δείχνουν τη σειρά, όχι το πλήθος: πρώτος, δεύτερος, τρίτος, τέταρτος, πέμπτος, έκτος, έβδομος, όγδοος, ένατος, δέκατος.

Τα νομίσματα μέχρι το 10: Πληρώνουμε με ευρώ. Το σύμβολό του είναι €.

Προσθετική ανάλυση αριθμών από το 6 μέχρι το 10: Κάθε αριθμός γράφεται ως άθροισμα δύο άλλων με πολλούς τρόπους.

Προβλήματα: Διαβάζω (ή ακούω) την ιστορία, βρίσκω τι ρωτάει και γράφω την πράξη.

4. Αφαίρεση – Χάραξη γραμμών – Μοτίβα

Οι αριθμοί μέχρι το 50Πλήρης θεωρία →

Μετράμε ανά δέκα: 10 δέκα, 20 είκοσι, 30 τριάντα, 40 σαράντα, 50 πενήντα.

Ανάμεσα μπαίνουν οι υπόλοιποι: μετά το 20 έρχονται 21, 22, 23 και συνεχίζουμε ως το 29. Μετά έρχεται το 30.

Όποιος αριθμός λέγεται αργότερα όταν μετράμε είναι μεγαλύτερος.

Χάραξη γραμμώνΠλήρης θεωρία →

Ευθεία: εντελώς ίσια, σαν τεντωμένο σχοινί.

Καμπύλη: στρίβει απαλά, σαν το ουράνιο τόξο ή το χερούλι μιας κούπας.

Τεθλασμένη: ίσια κομμάτια που αλλάζουν κατεύθυνση, σαν «ζιγκ ζαγκ».

Κρατώ τον χάρακα σταθερά με το ένα χέρι και σέρνω το μολύβι στην άκρη του με το άλλο.

ΜοτίβαΠλήρης θεωρία →

Κάτι που επαναλαμβάνεται με την ίδια σειρά: σχήματα, χρώματα, ήχοι, κινήσεις, αριθμοί.

1. Βρίσκω το κομμάτι που επαναλαμβάνεται. 2. Το λέω δυνατά από την αρχή. 3. Συνεχίζω.

Αφαίρεση με αφαιρετέο μικρό αριθμόΠλήρης θεωρία →

Όταν φεύγουν, τρώγονται, χάνονται ή δίνονται πράγματα, μένουν λιγότερα. Αυτό λέγεται αφαίρεση.

Ξεκινώ από τον αριθμό που έχω και πηγαίνω πίσω τόσα βήματα όσα βγάζω.

Διάκριση των συμβόλων «+» και «–»Πλήρης θεωρία →

+ (συν): βάζω μαζί, τα πράγματα γίνονται περισσότερα. 4 + 3 = 7.

− (πλην): βγάζω, τα πράγματα γίνονται λιγότερα. 7 − 3 = 4.

Λέξεις όπως πήρα, ήρθαν, μου έδωσαν, μαζί δείχνουν πρόσθεση.

Λέξεις όπως έφυγαν, έφαγα, έχασα, έδωσα, έμειναν δείχνουν αφαίρεση.

Αφαίρεση με αφαιρετέο μεγάλο αριθμόΠλήρης θεωρία →

Αν ο αριθμός που βγάζω είναι μεγάλος, είναι πιο εύκολο να μετρήσω από αυτόν ως τον μεγάλο αριθμό.

Το αποτέλεσμα της αφαίρεσης δείχνει και πόσο διαφέρουν δύο αριθμοί: πόσα περισσότερα έχει ο ένας.

Το συμπλήρωμαΠλήρης θεωρία →

Ξέρω από πού ξεκινώ και πού θέλω να φτάσω. Ψάχνω πόσα λείπουν.

Το «πόσα λείπουν από το 4 για το 9» είναι το ίδιο με το 9 − 4.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Οι αριθμοί μέχρι το 50: Μετράμε ανά δέκα: 10 δέκα, 20 είκοσι, 30 τριάντα, 40 σαράντα, 50 πενήντα.

Χάραξη γραμμών: Ευθεία: εντελώς ίσια, σαν τεντωμένο σχοινί.

Μοτίβα: Κάτι που επαναλαμβάνεται με την ίδια σειρά: σχήματα, χρώματα, ήχοι, κινήσεις, αριθμοί.

Αφαίρεση με αφαιρετέο μικρό αριθμό: Όταν φεύγουν, τρώγονται, χάνονται ή δίνονται πράγματα, μένουν λιγότερα. Αυτό λέγεται αφαίρεση.

Διάκριση των συμβόλων «+» και «–»: + (συν): βάζω μαζί, τα πράγματα γίνονται περισσότερα. 4 + 3 = 7.

Αφαίρεση με αφαιρετέο μεγάλο αριθμό: Αν ο αριθμός που βγάζω είναι μεγάλος, είναι πιο εύκολο να μετρήσω από αυτόν ως τον μεγάλο αριθμό.

Το συμπλήρωμα: Ξέρω από πού ξεκινώ και πού θέλω να φτάσω. Ψάχνω πόσα λείπουν.

5. Οι αριθμοί μέχρι το 50, μονάδες και δεκάδες – Τετραγωνισμένο χαρτί

Οργάνωση συλλογών – Οι αριθμοί μέχρι το 50Πλήρης θεωρία →

Όταν τα πράγματα είναι πολλά, τα βάζω σε ομάδες των δέκα (δεκάδες). Μετρώ πρώτα τις δεκάδες και μετά όσα περισσεύουν.

Βοηθούν και οι πεντάδες: 5, 10, 15, 20, 25. Δύο πεντάδες κάνουν μία δεκάδα.

Μονάδες και δεκάδες (Ι)Πλήρης θεωρία →

Δέκα μονάδες κάνουν μία δεκάδα.

Κάθε διψήφιος αριθμός έχει δύο ψηφία: το αριστερό δείχνει τις δεκάδες και το δεξί τις μονάδες.

Αθροίσματα με πολλούς όρουςΠλήρης θεωρία →

Προσθέτω δύο δύο: πρώτα τους δύο και στο αποτέλεσμα τον τρίτο.

Αν δύο από τους αριθμούς κάνουν 10, τους προσθέτω πρώτους. Μετά είναι εύκολο.

Κίνηση σε τετραγωνισμένο χαρτίΠλήρης θεωρία →

Το τετραγωνισμένο χαρτί είναι γεμάτο κουτάκια. Κινούμαι από κουτάκι σε κουτάκι προς τέσσερις κατευθύνσεις: δεξιά →, αριστερά ←, πάνω ↑, κάτω ↓.

Κάθε βέλος είναι ένα βήμα, δηλαδή ένα κουτάκι.

Για να γυρίσω από τον ίδιο δρόμο, κάνω τα αντίθετα βήματα με ανάποδη σειρά.

ΠροβλήματαΠλήρης θεωρία →

Ρωτάω τον εαυτό μου: στο τέλος της ιστορίας τα πράγματα είναι περισσότερα ή λιγότερα;

Περισσότερα: πρόσθεση. «Πήρα, ήρθαν, μου χάρισαν, αγόρασα.»

Λιγότερα: αφαίρεση. «Έφυγαν, έφαγα, έδωσα, ξόδεψα, έσπασαν.»

Όταν συγκρίνω δύο ποσά, βρίσκω τη διαφορά τους.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Οργάνωση συλλογών – Οι αριθμοί μέχρι το 50: Όταν τα πράγματα είναι πολλά, τα βάζω σε ομάδες των δέκα (δεκάδες). Μετρώ πρώτα τις δεκάδες και μετά όσα περισσεύουν.

Μονάδες και δεκάδες (Ι): Δέκα μονάδες κάνουν μία δεκάδα.

Αθροίσματα με πολλούς όρους: Προσθέτω δύο δύο: πρώτα τους δύο και στο αποτέλεσμα τον τρίτο.

Κίνηση σε τετραγωνισμένο χαρτί: Το τετραγωνισμένο χαρτί είναι γεμάτο κουτάκια. Κινούμαι από κουτάκι σε κουτάκι προς τέσσερις κατευθύνσεις: δεξιά →, αριστερά ←, πάνω ↑, κάτω ↓.

Προβλήματα: Ρωτάω τον εαυτό μου: στο τέλος της ιστορίας τα πράγματα είναι περισσότερα ή λιγότερα;

6. Μονάδες και δεκάδες – Γεωμετρικά σχήματα – Χρόνος

Μονάδες και δεκάδες (ΙΙ)Πλήρης θεωρία →

Όταν μαζευτούν 10 μονάδες, τις ανταλλάσσω με 1 δεκάδα.

Κοιτάζω πρώτα τις δεκάδες. Όποιος έχει περισσότερες είναι μεγαλύτερος. Αν είναι ίδιες, κοιτάζω τις μονάδες.

Γεωμετρικά σχήματαΠλήρης θεωρία →

Με κύκλους, τρίγωνα, τετράγωνα και ορθογώνια μπορώ να φτιάξω σπίτια, τρένα, πρόσωπα, δέντρα.

Δύο ίδια τετράγωνα πλάι πλάι κάνουν ένα ορθογώνιο.

Ένα τετράγωνο κομμένο από γωνία σε γωνία δίνει δύο τρίγωνα.

Ο χρόνοςΠλήρης θεωρία →

Τα γεγονότα γίνονται με σειρά: κάτι γίνεται πρώτα, κάτι μετά, κάτι στο τέλος.

Έχει 7 μέρες: Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή.

Είναι 4: χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο. Γυρίζουν συνέχεια με την ίδια σειρά.

Προσθέσεις με υπέρβαση της δεκάδαςΠλήρης θεωρία →

Γεμίζω πρώτα τη δεκάδα και μετά προσθέτω ό,τι περίσσεψε.

1. Πόσα θέλει ο πρώτος αριθμός για το 10; 2. Τα παίρνω από τον δεύτερο. 3. Προσθέτω στο 10 όσα έμειναν.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Μονάδες και δεκάδες (ΙΙ): Όταν μαζευτούν 10 μονάδες, τις ανταλλάσσω με 1 δεκάδα.

Γεωμετρικά σχήματα: Με κύκλους, τρίγωνα, τετράγωνα και ορθογώνια μπορώ να φτιάξω σπίτια, τρένα, πρόσωπα, δέντρα.

Ο χρόνος: Τα γεγονότα γίνονται με σειρά: κάτι γίνεται πρώτα, κάτι μετά, κάτι στο τέλος.

Προσθέσεις με υπέρβαση της δεκάδας: Γεμίζω πρώτα τη δεκάδα και μετά προσθέτω ό,τι περίσσεψε.

2ο Κριτήριο αξιολόγησηςΠλήρης θεωρία →

Οι αριθμοί μέχρι το 50: Μετράμε ανά δέκα: 10 δέκα, 20 είκοσι, 30 τριάντα, 40 σαράντα, 50 πενήντα.

Χάραξη γραμμών: Ευθεία: εντελώς ίσια, σαν τεντωμένο σχοινί.

Μοτίβα: Κάτι που επαναλαμβάνεται με την ίδια σειρά: σχήματα, χρώματα, ήχοι, κινήσεις, αριθμοί.

Αφαίρεση με αφαιρετέο μικρό αριθμό: Όταν φεύγουν, τρώγονται, χάνονται ή δίνονται πράγματα, μένουν λιγότερα. Αυτό λέγεται αφαίρεση.

Διάκριση των συμβόλων «+» και «–»: + (συν): βάζω μαζί, τα πράγματα γίνονται περισσότερα. 4 + 3 = 7.

Αφαίρεση με αφαιρετέο μεγάλο αριθμό: Αν ο αριθμός που βγάζω είναι μεγάλος, είναι πιο εύκολο να μετρήσω από αυτόν ως τον μεγάλο αριθμό.

Το συμπλήρωμα: Ξέρω από πού ξεκινώ και πού θέλω να φτάσω. Ψάχνω πόσα λείπουν.

Οργάνωση συλλογών – Οι αριθμοί μέχρι το 50: Όταν τα πράγματα είναι πολλά, τα βάζω σε ομάδες των δέκα (δεκάδες). Μετρώ πρώτα τις δεκάδες και μετά όσα περισσεύουν.

Μονάδες και δεκάδες (Ι): Δέκα μονάδες κάνουν μία δεκάδα.

Αθροίσματα με πολλούς όρους: Προσθέτω δύο δύο: πρώτα τους δύο και στο αποτέλεσμα τον τρίτο.

Κίνηση σε τετραγωνισμένο χαρτί: Το τετραγωνισμένο χαρτί είναι γεμάτο κουτάκια. Κινούμαι από κουτάκι σε κουτάκι προς τέσσερις κατευθύνσεις: δεξιά →, αριστερά ←, πάνω ↑, κάτω ↓.

Προβλήματα: Ρωτάω τον εαυτό μου: στο τέλος της ιστορίας τα πράγματα είναι περισσότερα ή λιγότερα;

Μονάδες και δεκάδες (ΙΙ): Όταν μαζευτούν 10 μονάδες, τις ανταλλάσσω με 1 δεκάδα.

Γεωμετρικά σχήματα: Με κύκλους, τρίγωνα, τετράγωνα και ορθογώνια μπορώ να φτιάξω σπίτια, τρένα, πρόσωπα, δέντρα.

Ο χρόνος: Τα γεγονότα γίνονται με σειρά: κάτι γίνεται πρώτα, κάτι μετά, κάτι στο τέλος.

Προσθέσεις με υπέρβαση της δεκάδας: Γεμίζω πρώτα τη δεκάδα και μετά προσθέτω ό,τι περίσσεψε.

7. Χαράξεις και παζλ – Πρόσθεση και αφαίρεση – Η υπέρβαση της δεκάδας

Χαράξεις, παζλ και μωσαϊκάΠλήρης θεωρία →

Βάζω τελείες για τις γωνίες και τις ενώνω με τον χάρακα. Τρεις τελείες δίνουν τρίγωνο, τέσσερις δίνουν τετράγωνο ή ορθογώνιο.

Μικρά σχήματα ενώνονται και φτιάχνουν μεγαλύτερα. Ένα μεγάλο σχήμα κόβεται σε μικρότερα.

Πολλά μικρά κομμάτια, το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς κενά, φτιάχνουν μια εικόνα. Συχνά τα χρώματα ακολουθούν ένα μοτίβο.

Προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων και μονοψήφιων αριθμώνΠλήρης θεωρία →

Όταν οι μονάδες χωράνε μέσα στην ίδια δεκάδα, οι δεκάδες δεν αλλάζουν. Δουλεύω μόνο με τις μονάδες.

Η πρόσθεση και η αφαίρεση ως αντίστροφες πράξεις – Η υπέρβαση της δεκάδαςΠλήρης θεωρία →

Η πρόσθεση και η αφαίρεση είναι αντίστροφες πράξεις: ό,τι κάνει η μία, το ξεκάνει η άλλη.

Πηγαίνω πρώτα ως το 10 και μετά βγάζω ό,τι έμεινε.

Υπολογισμοί – Επιστροφή στην πεντάδαΠλήρης θεωρία →

Κάθε αριθμός από το 6 ως το 9 είναι 5 και κάτι ακόμα, όπως τα δάχτυλα: ένα ολόκληρο χέρι και μερικά δάχτυλα από το άλλο.

6 = 5 + 1 · 7 = 5 + 2 · 8 = 5 + 3 · 9 = 5 + 4

Χωρίζω κάθε αριθμό σε 5 και κάτι. Τα δύο 5 κάνουν 10. Μετά προσθέτω τα υπόλοιπα.

Πρόσθεση και αφαίρεση – Διψήφιοι και μονοψήφιοι αριθμοίΠλήρης θεωρία →

Αν οι μονάδες δεν χωράνε στην ίδια δεκάδα, σταματώ πρώτα στην ολόκληρη δεκάδα και μετά συνεχίζω.

ΠροβλήματαΠλήρης θεωρία →

1. Διαβάζω ολόκληρη την ιστορία. 2. Βρίσκω τι ξέρω και τι ρωτάει. 3. Διαλέγω πράξη. 4. Υπολογίζω. 5. Ελέγχω αν η απάντηση βγάζει νόημα.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Χαράξεις, παζλ και μωσαϊκά: Βάζω τελείες για τις γωνίες και τις ενώνω με τον χάρακα. Τρεις τελείες δίνουν τρίγωνο, τέσσερις δίνουν τετράγωνο ή ορθογώνιο.

Προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων και μονοψήφιων αριθμών: Όταν οι μονάδες χωράνε μέσα στην ίδια δεκάδα, οι δεκάδες δεν αλλάζουν. Δουλεύω μόνο με τις μονάδες.

Η πρόσθεση και η αφαίρεση ως αντίστροφες πράξεις – Η υπέρβαση της δεκάδας: Η πρόσθεση και η αφαίρεση είναι αντίστροφες πράξεις: ό,τι κάνει η μία, το ξεκάνει η άλλη.

Υπολογισμοί – Επιστροφή στην πεντάδα: Κάθε αριθμός από το 6 ως το 9 είναι 5 και κάτι ακόμα, όπως τα δάχτυλα: ένα ολόκληρο χέρι και μερικά δάχτυλα από το άλλο.

Πρόσθεση και αφαίρεση – Διψήφιοι και μονοψήφιοι αριθμοί: Αν οι μονάδες δεν χωράνε στην ίδια δεκάδα, σταματώ πρώτα στην ολόκληρη δεκάδα και μετά συνεχίζω.

Προβλήματα: 1. Διαβάζω ολόκληρη την ιστορία. 2. Βρίσκω τι ξέρω και τι ρωτάει. 3. Διαλέγω πράξη. 4. Υπολογίζω. 5. Ελέγχω αν η απάντηση βγάζει νόημα.

8. Οι αριθμοί μέχρι το 70 – Πράξεις – Μέτρηση – Συμμετρία

Οι αριθμοί μέχρι το 70Πλήρης θεωρία →

Μετά το 50 (πενήντα) έρχονται το 60 (εξήντα) και το 70 (εβδομήντα).

Ανάμεσα μπαίνουν οι υπόλοιποι, όπως πάντα: 51, 52, 53 και συνεχίζουμε ως το 59. Μετά το 60.

Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμόΠλήρης θεωρία →

Όταν έχω πολλές ομάδες με το ίδιο πλήθος, προσθέτω τον ίδιο αριθμό ξανά και ξανά.

Αυτό το λέμε πιο σύντομα με τη λέξη φορές. Η νέα πράξη λέγεται πολλαπλασιασμός.

Μετράω ανά τόσα όσα έχει κάθε ομάδα: ανά 2, ανά 5, ανά 10.

Μέτρηση μεγεθώνΠλήρης θεωρία →

Για να μετρήσω ένα μήκος, διαλέγω μια μονάδα και βλέπω πόσες φορές χωράει: πιθαμές, βήματα, συνδετήρες, μολύβια.

Η πιθαμή και το βήμα δεν είναι ίδια σε όλους. Ο μεγάλος βρίσκει λιγότερες πιθαμές από το παιδί για το ίδιο τραπέζι.

Για να συγκρίνουμε δύο μήκη, τα μετράμε με την ίδια μονάδα.

Για να συμφωνούμε όλοι, χρησιμοποιούμε το μέτρο. Ένα μέτρο είναι περίπου ένα μεγάλο βήμα ενός μεγάλου ανθρώπου.

Πρόσθεση και αφαίρεση διψήφιων αριθμώνΠλήρης θεωρία →

Οι δεκάδες μετριούνται όπως οι μονάδες: 2 δεκάδες και 3 δεκάδες κάνουν 5 δεκάδες.

Αλλάζω μόνο τις δεκάδες. Οι μονάδες μένουν όπως είναι.

Εισαγωγή στη συμμετρίαΠλήρης θεωρία →

Ένα σχήμα είναι συμμετρικό όταν μπορώ να το διπλώσω στη μέση και τα δύο μισά να πέσουν ακριβώς το ένα πάνω στο άλλο.

Η γραμμή όπου διπλώνω χωρίζει το σχήμα σε δύο μισά. Ό,τι υπάρχει από τη μία μεριά, υπάρχει και από την άλλη, στην ίδια απόσταση.

Αν βάλω έναν καθρέφτη όρθιο πάνω στη γραμμή, βλέπω ολόκληρο το σχήμα: ο καθρέφτης δείχνει το άλλο μισό.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Οι αριθμοί μέχρι το 70: Μετά το 50 (πενήντα) έρχονται το 60 (εξήντα) και το 70 (εβδομήντα).

Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό: Όταν έχω πολλές ομάδες με το ίδιο πλήθος, προσθέτω τον ίδιο αριθμό ξανά και ξανά.

Μέτρηση μεγεθών: Για να μετρήσω ένα μήκος, διαλέγω μια μονάδα και βλέπω πόσες φορές χωράει: πιθαμές, βήματα, συνδετήρες, μολύβια.

Πρόσθεση και αφαίρεση διψήφιων αριθμών: Οι δεκάδες μετριούνται όπως οι μονάδες: 2 δεκάδες και 3 δεκάδες κάνουν 5 δεκάδες.

Εισαγωγή στη συμμετρία: Ένα σχήμα είναι συμμετρικό όταν μπορώ να το διπλώσω στη μέση και τα δύο μισά να πέσουν ακριβώς το ένα πάνω στο άλλο.

9. Οι αριθμοί μέχρι το 100 – Πράξεις – Βάρος – Γεωμετρικά σχήματα

Οι αριθμοί μέχρι το 100 – ΧρήμαΠλήρης θεωρία →

Μετά το 70 έρχονται το 80 (ογδόντα), το 90 (ενενήντα) και το 100 (εκατό).

Το 100 είναι 10 δεκάδες. Είναι ο πρώτος αριθμός με τρία ψηφία.

Χαρτονομίσματα υπάρχουν των 5, 10, 20, 50 και 100 ευρώ. Για να βρω πόσα έχω, προσθέτω τις αξίες τους, αρχίζοντας από το μεγαλύτερο.

Πολλαπλασιασμός και διαίρεσηΠλήρης θεωρία →

Με ίσες ομάδες προσθέτω τον ίδιο αριθμό πολλές φορές.

Μοιράζω εξίσου σημαίνει ότι όλοι παίρνουν το ίδιο. Δίνω ένα ένα σε κάθε παιδί, γύρο γύρο, ώσπου να τελειώσουν.

Άλλοτε ξέρω πόσα μπαίνουν σε κάθε ομάδα και ψάχνω πόσες ομάδες γίνονται.

Βάρος – Λειτουργία ζυγαριάςΠλήρης θεωρία →

Κάθε πράγμα έχει βάρος. Άλλα είναι βαριά και άλλα ελαφριά. Το νιώθουμε όταν τα σηκώνουμε.

Βάζω ένα πράγμα σε κάθε δίσκο. Ο δίσκος με το πιο βαρύ κατεβαίνει και ο άλλος ανεβαίνει.

Αν οι δίσκοι μείνουν στο ίδιο ύψος, η ζυγαριά ισορροπεί: τα δύο πράγματα έχουν το ίδιο βάρος.

Βάζω το πράγμα στον έναν δίσκο και ίδια βαράκια στον άλλον, ώσπου να ισορροπήσει. Μετράω τα βαράκια.

Χαράξεις σχημάτων – Παζλ και πλακόστρωτοΠλήρης θεωρία →

Όταν σκεπάζω μια επιφάνεια με πλακάκια, το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς κενά και χωρίς να πατά το ένα στο άλλο, φτιάχνω ένα πλακόστρωτο.

Τα τετράγωνα, τα ορθογώνια και τα τρίγωνα ταιριάζουν πλευρά με πλευρά. Οι κύκλοι αφήνουν κενά.

Μετράω πόσα έχει μια σειρά και προσθέτω τις σειρές.

ΠροβλήματαΠλήρης θεωρία →

Βάζω μαζί ή παίρνω κι άλλα: πρόσθεση.

Βγάζω, ξοδεύω, μένουν: αφαίρεση.

Ίσες ομάδες: «φορές».

Μοιράζω εξίσου: μοιρασιά.

Επαναληπτικό μάθημαΠλήρης θεωρία →

Οι αριθμοί μέχρι το 100 – Χρήμα: Μετά το 70 έρχονται το 80 (ογδόντα), το 90 (ενενήντα) και το 100 (εκατό).

Πολλαπλασιασμός και διαίρεση: Με ίσες ομάδες προσθέτω τον ίδιο αριθμό πολλές φορές.

Βάρος – Λειτουργία ζυγαριάς: Κάθε πράγμα έχει βάρος. Άλλα είναι βαριά και άλλα ελαφριά. Το νιώθουμε όταν τα σηκώνουμε.

Χαράξεις σχημάτων – Παζλ και πλακόστρωτο: Όταν σκεπάζω μια επιφάνεια με πλακάκια, το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς κενά και χωρίς να πατά το ένα στο άλλο, φτιάχνω ένα πλακόστρωτο.

Προβλήματα: Βάζω μαζί ή παίρνω κι άλλα: πρόσθεση.

3ο Κριτήριο αξιολόγησηςΠλήρης θεωρία →

Χαράξεις, παζλ και μωσαϊκά: Βάζω τελείες για τις γωνίες και τις ενώνω με τον χάρακα. Τρεις τελείες δίνουν τρίγωνο, τέσσερις δίνουν τετράγωνο ή ορθογώνιο.

Προσθέσεις και αφαιρέσεις διψήφιων και μονοψήφιων αριθμών: Όταν οι μονάδες χωράνε μέσα στην ίδια δεκάδα, οι δεκάδες δεν αλλάζουν. Δουλεύω μόνο με τις μονάδες.

Η πρόσθεση και η αφαίρεση ως αντίστροφες πράξεις – Η υπέρβαση της δεκάδας: Η πρόσθεση και η αφαίρεση είναι αντίστροφες πράξεις: ό,τι κάνει η μία, το ξεκάνει η άλλη.

Υπολογισμοί – Επιστροφή στην πεντάδα: Κάθε αριθμός από το 6 ως το 9 είναι 5 και κάτι ακόμα, όπως τα δάχτυλα: ένα ολόκληρο χέρι και μερικά δάχτυλα από το άλλο.

Πρόσθεση και αφαίρεση – Διψήφιοι και μονοψήφιοι αριθμοί: Αν οι μονάδες δεν χωράνε στην ίδια δεκάδα, σταματώ πρώτα στην ολόκληρη δεκάδα και μετά συνεχίζω.

Προβλήματα: 1. Διαβάζω ολόκληρη την ιστορία. 2. Βρίσκω τι ξέρω και τι ρωτάει. 3. Διαλέγω πράξη. 4. Υπολογίζω. 5. Ελέγχω αν η απάντηση βγάζει νόημα.

Οι αριθμοί μέχρι το 70: Μετά το 50 (πενήντα) έρχονται το 60 (εξήντα) και το 70 (εβδομήντα).

Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό: Όταν έχω πολλές ομάδες με το ίδιο πλήθος, προσθέτω τον ίδιο αριθμό ξανά και ξανά.

Μέτρηση μεγεθών: Για να μετρήσω ένα μήκος, διαλέγω μια μονάδα και βλέπω πόσες φορές χωράει: πιθαμές, βήματα, συνδετήρες, μολύβια.

Πρόσθεση και αφαίρεση διψήφιων αριθμών: Οι δεκάδες μετριούνται όπως οι μονάδες: 2 δεκάδες και 3 δεκάδες κάνουν 5 δεκάδες.

Εισαγωγή στη συμμετρία: Ένα σχήμα είναι συμμετρικό όταν μπορώ να το διπλώσω στη μέση και τα δύο μισά να πέσουν ακριβώς το ένα πάνω στο άλλο.

Οι αριθμοί μέχρι το 100 – Χρήμα: Μετά το 70 έρχονται το 80 (ογδόντα), το 90 (ενενήντα) και το 100 (εκατό).

Πολλαπλασιασμός και διαίρεση: Με ίσες ομάδες προσθέτω τον ίδιο αριθμό πολλές φορές.

Βάρος – Λειτουργία ζυγαριάς: Κάθε πράγμα έχει βάρος. Άλλα είναι βαριά και άλλα ελαφριά. Το νιώθουμε όταν τα σηκώνουμε.

Χαράξεις σχημάτων – Παζλ και πλακόστρωτο: Όταν σκεπάζω μια επιφάνεια με πλακάκια, το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς κενά και χωρίς να πατά το ένα στο άλλο, φτιάχνω ένα πλακόστρωτο.

Προβλήματα: Βάζω μαζί ή παίρνω κι άλλα: πρόσθεση.

Όλα τα μαθήματα: Μαθηματικά Α΄ Δημοτικού →